اصول ملل متحد براي سالمندان United Nations Principles for Older Persons
سالمندان از جمله آسیب پذیرترین گروههای اجتماع به حساب می آیند که به جهت دارابودن شرایط جسمی و روحی خاص غالبا از دستیابی به حقوق فردی و اجتماعی خود محروم مانده و خواسته یا ناخواسته در معرض نقض حقوق انسانی و شهروندی خود قرار میگیرند، به گونه ای که نگاهی به وضعیت اجتماعی سالمندان، نشان دهنده آن است که بسیاری از حقوق سالمندان تحت تأثیر وضعیت خاص آنان نادیده گرفته شده و تمایز و تبعیض آشکاری علیه آنان در بسیاری از ابعاد فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی روا داشته میشود، پس ضروری است که اقدامات مؤثر قانونی در جهت تأمین حقوق و آزادیهای آنها اتخاذ گشته و از تضییع حقوق آنها جلوگیری به عمل آید.
از همین روی و در پی احساس چنین ضرورتهایی، سازمان ملل متحد در قطع نامه شماره 51/37 مورخ 3 دسامبر 1982 وضعیت نگران کننده سالمندان در جوامع مختلف را مورد توجه قرار داده و نیز در قطع نامه 30/40 مورخ 29 نوامبر 1985 مجمع عمومی سازمان ملل متحد بر این نکته تأکید شده که سالمندان باید به عنوان عنصری مهم و ضروری در فرآیند توسعه در تمامی سطوح جامعه مورد توجه قرار گیرند.
و سرانجام، مجمع عمومی سازمان ملل متحد طی قطع نامه شماره 91/46 مورخ 16 دسامبر 1991، قطع نامه زیر را با عنوان «اصول ملل متحد برای سالمندان» برای حمایت از سالمندان به تصویب رسانده و از دولتها درخواست کرده تا آنها را در برنامههای ملی خود بگنجانند.
این قطع نامه مشتمل بر یک مقدمه و 18 ماده بوده و در آن به مهمترین اصولی که برای حمایت از سالمندان ضروری است، پرداخته شده است.
مواد 18 گانه قطع نامه «اصول ملل متحد برای سالمندان» به شرح زیر است:
الف. استقلال:
ماده1- دسترسی به غذا، آب، سر پناه، پوشاک و مراقبت بهداشتی کافی، خانواده، درآمد از طریق حمایت اجتماعی و خود اتکایی (خود یاری)
ماده2 – داشتن فرصت شغلی یا مجال دستیابی به دیگر مشاغل درآمد زا
ماده3 – حق مشارکت در تعیین زمان و شیوه ترک کار
ماده4 – دسترسی به برنامههای مناسب پرورشی و آموزشی
ماده5 – حق زندگی در محیط زیست ایمن و متناسب
با تواناییهای سالمندان برای اعمال ترجیحات و تغییرات شخصی
ماده6 – فراهم بودن امکان اقلیت سالمندان در منزل تا هر مدت طولانی
ب. مشارکت :
ماده7– باقی ماندن سالمندان در بطن جامعه و مشارکت فعال آنها در تدوین و اجرای سیاستهای مؤثر در بهزیستی و آسایش سالمندان و انتقال دانش و تجربیات آنان به نسلهای جوان
ماده8 – امکان دسترسی و توسعه فرصتهایی برای خدمت به جامعه و انجام خدمات داوطلبانه در شرایط متناسب با علایق و تواناییهای سالمندان
ماده9 – تشکیل جنبشها و مجامعی برای سالمندان
ج. مراقبت:
ماده10 – بهره مندی از مراقبت و حمایت خانواده و اجتماع بر اساس نظام ارزشهای فرهنگی جامعه
ماده11 – دسترسی به مراقبت بهداشتی به منظور کمک به حفظ یا بازپروری سطح سلامت و آرامش بدنی، ذهنی و عاطفی و پیشگیری یا به تأخیرانداختن زمان شروع بیماری
ماده12 – دسترسی به خدمات اجتماعی و حقوقی برای ارتقای استقلال شخصی، حمایت و مراقبت
ماده13 – بهره مندی از سطوح مناسب مراقبت به وسیله مراکز حمایتی، توان بخشی و ایجاد انگیزههای اجتماعی و روانی در فضایی انسانی و ایمن
ماده14 – برخورداری از حقوق بشر و آزادیهای اساسی از جمله احترام کامل به کرامت، عقیده، نیازها، حریم خصوصی و حق اتخاذ تصمیم درباره مراقبت بهداشتی و کیفیت زندگی به هنگام اسکان در هر سر پناه با هر امکان مراقبتی و درمانی
د. خودسازی :
ماده15- داشتن فرصتهایی برای توسعه کامل تواناییهای بالقوه خود
ماده16- دسترسی به امکانات و منابع آموزشی، فرهنگی، معنوی و تفریحی جامعه
ه. کرامت:
ماده17 – امکان زندگی با حفظ کرامت و با امنیت و آزادی و بدون بهره کشی و سوء استفادههای جسمی یا ذهنی (روحی)
ماده18 – رفتار منصفانه و عادلانه با سالمندان، بدون در نظر گرفتن سن، جنس، نژاد یا سوابق قومی، ناتوانی (معلولیت) یا دیگر وضعیتها و ارزش گذاری صرف نظر از میزان مشارکت اقتصادی آنها
ديرزماني بود كه اندر انديشه آفرينش نشریه ای بودم از براي آگاهي مردمان از آنچه بر پیران اين سرزمين ميرود و اين مهم دست نداد تا اينكه به لطف مهربان آفريدگار جهانيان اندر آستانه فرخنده روز جهاني سالمند(برابر با يكم اكتبر2009 و نهمين روز از ماه مهرگان1388)توفيق رفيق راهم شد تا به ياد دو نازنين پيري كه همه هست و نيستم از آنان است و اينك سالياني است كه از فيض حضورشان و از گرماي پر مهر دستان ملكوتي شان محرومم - نازنين پدر و مهربان عمه ام- و مادر خوبم -كه عمرش دراز باد- اين وبلاگ را پيشكش نمايم به تمامي فرزانه پيران اين ملك آريايي و همه آنان كه اندر انديشه اين عزيزان اند و اندر پي فرصتي تا حرمت شان پاس دارند و اندر خدمت شان بكوشند.