منشور حقوق سالمندان
افزایش سن و رسیدن به سن پیری برای هرانسانی گریزناپذیر است و سالمندان نیز به مانند دیگر افراد جامعه دارای حقوقی هستند که در متن زیر در دو بخش حقوق سالمندان از نگاه اسلام و منشور حقوق سالمندان به آن پرداخته می شود:
حقوق سالمندان از نگاه اسلام:
سوره مباركه اسراء آيه 23و 24:
وَ قَضي رَبُّكَ اَلاتَعبُدوا اِلا ايّاهُ وَ بِالوالِدَينِ اِحسانا اِمّا يَبلُغَنَّ عِندَكَ الكِبَرَ اَحَدُهُما اَو كِلاهُما فَلاتَقُل لَهُما اُفٍّ وَلاتَنهَرهُما وَ قُل لَهُما قَولا كَريما واخفِض لَهُما جَناحَ الذُّلِّ منَ الرَّحمَة و قُل رَّبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا
و خدای تو فرمان داده كه جز او را نپرستید و به پدر
و مادر خود نيكي كنيد و هرگاه یکی از آنان و یا هر دو نفرشان پير شوند،
کوچکترین كلمه اي كه موجب رنجش آنان شود بر زبان نیاور و كمترين آزار به
ایشان نرسان و همواره با آنان محترمانه سخن گوی و پر و بال تواضع و مهربانی
ات را به نزدشان بگستران و بگو: پروردگارا ایشان را مورد رحمت خود قرار
ده، همانگونه که آنان مرا در کودکی تربیت و پرورش دادند.
پیامبر اکرم(ص):
پيران را بزرگ و محترم داريد زيرا احترام به آنها به منزله احترام به مقام الهي است.
امام على(ع):
«وَقِّرُوا كبارَكُمْ، يُوَقّرْكُمْ صِغارُكُم» به بزرگانتان احترام كنيد، تا كوچكترها هم به شما احترام كنند.
امام سجاد (ع):
"حق سالخورده این است که حرمت پیری او را پاس بداری / اگر سوابق فضیلت در اسلام را دارد ، تجلیلش کنی / او را مقدم بداری / در اختلافات خصمانه با او رو در رو نشوی / در راه رفتن بر او سبقت نگیری و پیشاپیش او راه نروی / او را نادان نپنداری / اگر رفتار جاهلانه ای کرد ، تحمل کنی / به مقتضای سوابق سالمندی ، احترامش کنی که حق سن و سال نیز چون حق اسلام است . "
امام صادق(ع) :
اگر بتوانى عهده دار کارهاى پدر و مادرت شوى چنین کن، حتى با دستانت در دهان آنان لقمه بگذار، که این کار، در فرداى قیامت براى تو بهشت یا سپر از آتش خواهد بود.
منشور حقوق سالمندان:
ماده 1: حق زندگی.
• آزادی محل زندگی.
• خانواده و دیگر مداخلهکنندگان درمانگر باید حق سالمند را در انتخاب محل زندگی رعایت نمایند.
• سالمند را باید از خطرات احتمالی هر موقعیت آگاه کرد.
ماده 2: مناسبسازی محیط زندگی با نیازهای فرد سالمند.
•محیط زندگی سالمند باید با نیازهای خاص وی مطابقت داشته باشد.
• در صورت کاهش استقلال فرد سالمند به هر دلیلی وی میتواند در منزل دوم خویش تحت مراقبتهای ویژه بخشهای دولتی یا غیردولتی قرار گیرد.
• ارتقاء کیفیت زندگی و آسایش جسم و روح سالمند باید هدف نهایی پروژه خدمترسانی باشد.
• برخورداری از فضای خصوصی و اجتماعی ویژه سالمند میبایست در مراکز درمانی و توانبخشی مدنظر قرار گیرد.
ماده 3: زندگی اجتماعی علیرغم محدودیتهای مشارکت سالمند.
• آزادی عمل در برقراری ارتباط حق مسلم سالمند است.
• خدمات اجتماعی میبایست با توجه به شرایط دوران سالمندی متناسب سازی شود.
• سالمندان باید از حقوق فردی واجتماعی خود مطلع شوند.
ماده 4: حضور و نقش فعال اطرافیان.
• حفظ روابط اجتماعی با خانواده و دوستان حق طبیعی سالمندان است.
• تقویت نقش مهم خانواده در ارائه حمایتهای اجتماعی میبایست مدنظر قرار گیرد.
• در صورت عدم وجود نزدیکان حمایت گر این نقش به عهده مراکز توانبخشی و درمانی سالمندان و داوطلبان میباشد.
ماده 5: درآمد و دارایی.
• سالمند مالک تمامی درآمدها و داراییهای خود میباشد.
• دارایی فرد سالمند در صورت وابستگی روانی و جسمی وی از سوی قانون مورد محافظت قرار گیرد.
• در صورتی که درآمد و توانایی مالی سالمند کفایت رفع نیازهای او را نکند باید از حمایت رفاهی قانونی بهرهمند شود.
ماده 6: ارج نهادن به فعالیتهای سالمند.
• حفظ و نگهداری تواناییهای انجام فعالیتها تا حد امکان.• سالمندان با سطح شناختی پایین نیز نیاز به ابراز وجود دارند.
• مشارکت فعال سالمندان از احساس پوچی و بیارزشی آنان پیشگیری میکند.
ماده 7: آزادی انجام فعالیتهای مذهبی.
• مراکز خاص سالمندان باید محلی برای ادای مراسم مذهبی داشته باشد.
• حفظ و تکریم سالمند با هر دین و مذهب.
• رعایت و حفظ اصول مذهبی مورد قبول فرد سالمند.
ماده 8: حفظ استقلال سالمند.
• پیشگیری از وابستگی سالمند توسط مراکز سالمندی و خانواده حق مسلم اوست.
• خانواده و مراکز سالمندی باید مجهز به دستورالعملهای پیشگیری از وابستگی جسمی و روانی سالمندان باشند.
ماده 9: حق بهرهمندی از مراقبت.
• سالمند مثل هر گروه سنی دیگر باید دسترسی به مراقبتهای خاص داشته باشد که این مراقبت شامل تمامی خدمات پزشکی و توانبخشی لازم میباشد.
• تجهیز مؤسسات توانبخشی و بیمارستانها با نیازهای خاص سالمند از وظایف دولت است.
ماده 10: حق بهرهمندی از مراقبین آموزش دیده.
• وجود آموزش خاص در رشته سالمندشناسی و طب سالمندی برای مراقبین اساسی است.
• بهرهمندی تمامی پرسنل مراقب از حمایتهای روانی در مراکز سالمندی.
ماده 11: رعایت شرایط جسمی و روحی در مراحل آخر زندگی سالمند.
• مراقبت دقیق از دردهای جسمی و تالمات روحی در مراحل آخر زندگی سالمند و حمایت از خانواده وی وظیفه نظامهای حمایتی است.
• تمامی مراقبین باید از اصول ارتباطی در مورد مراحل آخر زندگی و مرگ سالمند مطلع باشند.
ديرزماني بود كه اندر انديشه آفرينش نشریه ای بودم از براي آگاهي مردمان از آنچه بر پیران اين سرزمين ميرود و اين مهم دست نداد تا اينكه به لطف مهربان آفريدگار جهانيان اندر آستانه فرخنده روز جهاني سالمند(برابر با يكم اكتبر2009 و نهمين روز از ماه مهرگان1388)توفيق رفيق راهم شد تا به ياد دو نازنين پيري كه همه هست و نيستم از آنان است و اينك سالياني است كه از فيض حضورشان و از گرماي پر مهر دستان ملكوتي شان محرومم - نازنين پدر و مهربان عمه ام- و مادر خوبم -كه عمرش دراز باد- اين وبلاگ را پيشكش نمايم به تمامي فرزانه پيران اين ملك آريايي و همه آنان كه اندر انديشه اين عزيزان اند و اندر پي فرصتي تا حرمت شان پاس دارند و اندر خدمت شان بكوشند.