سالمندی یکی از مراحل تکامل انسان است که همراه با کوله باری از تجربیات، آموخته های زندگی، قصّه‏های شنیدنی، گنج رنج‏های روزگار، تقویم نانوشته عبرت‏ها، گفته‏های روشنی‏بخش و تاریخ مرارت‏های دوران می باشد و اينك ما وامدار مهر و محبت و صفای آنها و آموزه های زندگیشان هستیم. جمعيت سالمندي استان يزد نسبت به ميانگين كشوري بالاتر است  كارشناس سالمندان بهزيستي استان يزد گفت: جمعیت سالمندی استان نسبت به میانگین کشوری تفاوت فاحشی دارد.دكتر اميرولي عضدزاده در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا - منطقه يزد، اظهار كرد: طبق سرشماری سال 85 ميزان 3/8 جمعیت استان يزد سالمند هستند به عبارت ديگر نزدیک به 90 هزار سالمند در استان یزد زندگي مي كنند. وي افزود: در حال حاضر سه مرکز شبانه روزی و 8 مرکز روزانه نگهداری سالمندان در استان فعال هستند که در مراکز روزانه سالمندان صبح تا ظهر از خدمات پزشکی، توانبخشی، آموزشی، شیوه زندگی سالم ، حرفه آموزی ورزشی، شركت در تورهای سیاحتی، زيارتي و گردشگری، خاطره گویی خاطره نويسي و برنامه های مذهبی و مناسبتی و غیره بهره مند می شوند. وي اضافه كرد: هم اكنون 500 نفر از سالمندان زن و مرد از خدمات مراكز روزانه نگهداري سالمندان در استان استفاده می کنند.وي تصريح كرد: تمام مراکز نگهداري سالمندان در استان يزد دارای تیم ویزیت در منزل شامل؛ مددکار، روان شناس فيزیوتراپ، پرستار و پزشک هستند كه بر بالین بیماران حاضر شده و آنها را درمان می کنند. عضدزاده گفت: بر اساس آخرین آمار، جمعیت سالمندان زن نسبت به جمعيت مرد سالمند در استان يزد بیشتر است ولی اين تفاوت جزئی مي باشد. وي با اشاره به اينكه بر طبق سرشماری سال 85، جمعیت سالمندی استان نسبت به میانگین کشوری تفاوت فاحشی دارد افزود: میانگین سالمندی در کشور 3/7 درصد است در حالي كه در استان اين ميزان 3/8 درصد است و در برخی مناطق استان يعني شهرستانهای تفت، صدوق، مهریز و اردکان به خط قرمز رسیده ایم به طوري كه میانگین سالمندی در این شهرستانها بیشتر است و 12 تا 13 درصد جمعيت اين شهرستانها را سالمندان تشکیل می دهند. وي در خصوص اقدامات سازمان بهزيستي استان در ارتقاء سلامت جسمي و رواني سالمندان خاطرنشان كرد: هم اكنون در حال تدوین سند جامع سلامت سالمندان استان با همکاری دانشگاه علوم پزشکی یزد هستيم و اين سند حوزه های سلامت و امور رفاهی و اجتماعی سالمندان را در بر مي گيرد كه مراحل پاياني تدوین را می گذراند. وی گسترش مراکز روزانه سالمندان که به عنوان باشگاه سالمندان مطرح می باشند را از ديگر برنامه هاي بهزيستي عنوان كرد.  وي همچنين با بيان اينكه استان یزد استان دوستدار سالمند شناخته می شود، گفت: آموزش مهارت های خودیاری به سالمندان، اجرای پروژه های تحقیقاتی، دنبال کردن شورای ساماندهی استان با شدت و حدت، مناسب سازی اماکن، خیابان ها و ادارات برای دسترسی بدون مانع سالمندان را از ديگر برنامه ها و اقدامات استان برای ارتقاء وضعیت بهداشت جسمی و روانی سالمندان برشمرد.   یک روانپزشک:شیوع بیماری روحی و روانی در سالمندان 25 درصد برآورد شود   يك روانپزشک در یزد توصیه کرد: مراقبین سالمندان باید محیط حمایت کننده و عاطفی ایجاد نموده تا فرد سالمند احساس بی پناهی، تنهایی و انزوا نکند.   دکتر امیررضا چمنی در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا – منطقه يزد، اظهار کرد: سالمند به افراد با سن بالای 65 سال گفته مي شود که با توجه به ارتقاء سطح بهداشت و تغذیه، افزایش امید به زندگی، میزان رشد جمعیت سالمندی رو به افزایش است. وی خاطرنشان كرد: یک سری عوامل خطر ساز و بروز بیماریهای مزمن همچون؛ فشارخون، دیابت، بیماری کلیوی، بیماریهای تنفسی، گوارشی، قلبی – عروقی، سکته های قلبی و مغزی و بدخیمی ها در فرد مسن شیوع بیشتری دارد. وی با اشاره به موضوع بیکاری و بازنشستگی در دوران سالمندی گفت: این مساله در فرد سالمند با پیرشدن و مشکلات اقتصادی افزایش می یابد و علاوه برتنهایی و کاهش ارتباطات اجتماعی فرد منزوی شده و احساس کارآیی و شایستگی کمتری خواهد داشت و در نهایت اعتماد به نفس وی کاهش می یابد.   این متخصص اعصاب و روان در ادامه افزود: وجود معلولیت و یا اختلال در اعضای حسی مثل بینایی شنوایی و حرکتی می تواند از نظر روحی شخص سالمند را در معرض آسیب قرار دهد. وی یادآور شد: موضوع دیگر در دوران سالمندی از دست دادن نزدیکان و فامیل فرد می باشد؛ به عبارتی از آنجايي كه در این دوران فرد سالمند از توانمندی پایین تری برخوردار است این گونه استرس ها تاثیر بیشتری بر سلامت روان وي دارد. وی اضافه کرد: از دست دادن همسر در سنین بالا می تواند شوک روانی شدید بر سالمند وارد کند و در نهایت احساس بی پناهی و تنهایی را در وي بوجود مي آورد. وی متذکر شد: مشکلات اقتصادی و مالی نیز در این دوران فرد سالمند را در معرض استرس قرار می دهد و در نهایت تمام موارد فوق باعث می شود شیوع بیماری روحی و روانی در سالمندان 25 در صد برآورد شود که کمی بالاتر از کل جمعیت است. دکتر چمنی با بیان این که افراد سالمند در معرض انواع بیماری های روحی مثل؛ افسردگی، اضطراب، اختلالات خواب و بیماری آلزایمر قرار می گیرند گفت: این مساله به علت مصرف دارو در سنین بالا می تواند باعث عوارض و مشکلات همچون خواب آلودگی، تاری دید، افت فشار و اختلال ادراری در کارکرد سیستم های ارگانهای مختلف بدن ایجاد می کند بنابراین به لحاظ حساسیت سنی در افراد سالمند مراقبت های جسمي، روحی و اجتماعی باید صورت گیرد تا سلامت جسمی – روانی در فرد سالخورده در معرض آسیب قرار نگیرد. وی ضمن اشاره به توصیه بهداشتی جهت افزایش سلامت روان در افراد سالمند تصریح کرد: در مرحله اول بایست به فرد سالمند کمک شود تا افت توانایی و عملکرد خود را در این سنین بپذیرد. وی همچنین توصیه کرد: مراقبین سالمندان باید محیط حمایت کننده و عاطفی ایجاد نموده تا فرد سالمند احساس بی پناهی، تنهایی و انزوا نکند به طوري که جهت انجام این مهم لازم است فرزندان و اقوام فرد سالمند ارتباط نزدیک تری با فرد سالخورده داشته باشند. چمنی افزود: یادآوری خاطرات شیرین دوران گذشته از دیگر اقداماتی است که می توان در این خصوص بهره برد که این امر با مرور خاطرات، دیدن عکس، فیلم و آلبوم های قدیمی امکان پذیر است. این روانپزشک گفت: در صورت بروز علائم بیماریهای روحی مثل اضطراب، افسردگی، بی اشتهایی، دردهای پراکنده جسمی كه از شکایات شایع افراد مسن مي باشد، علائم هول و هراس، مشکلات خواب و اختلال در حافظه می توان با درمان به موقع دامنه مشکلات را کاهش داد و شرایط مطلوب تری برای وي فراهم كرد.   يك متخصص ارتوپدي توصيه كرد: داشتن عصا براي جلوگيري از افتادن براي سالمندان الزامي است يك متخصص ارتوپدي در يزد گفت: سالمندان با مراجعه به متخصصين اعصاب يا‌ داخلي، بيماريهاي سرگيجه و اشكالات تعادل خود را برطرف كنند تا كمتر مستعد افتادن باشند. دكتر جليل زارع در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا – منطقه يزد اظهار داشت: در جوامعي كه به طرف پيشرفته شدن پيش مي روند درصد جمعيت افراد مسن بيشتر مي‌شود به طوري كه كشورهاي ژاپن و انگليس با بيماريهاي سالمندان بيشتر از جوانان مواجه هستند.وي افزود: افراد سالمند نياز به آموزشهايي جهت حفظ سلامتي و گريز از بيماريهاي مزمن و سخت دارند كه يكي از اين بيماريها، بيماريهاي ارتوپديك مي‌باشد كه بدون وابستگي به بيماريهاي قبلي آنها نيست. وي يكي از بيماريهاي ارتوپديك سالمندي را پوكي استخوان يا استئوپروزيت ذكر كرد و افزود: مردان بعد از 50 سالگي و زنان بعد از 45 سالگي يعني دوران يائسگي به علت اختلالات هورموني، استخوانهايشان پوك مي شود ولي اين بيماري به اين دليل نيست كه سالمندان با هر دردي در هربخشي از بدنشان احساس كنند دچار پوكي استخوان شدند.وي با بيان اينكه ‌در سنين بالا به علت بيماري پوكي شديد استخوان، با ضربه به اندامها استخوان مي شكند ادامه داد: پوكي استخوان يك معضل اجتماعي در جوامع پيشرفته است و به دنبال اشكالات هورموني، كاهش فعاليت، مصرف داروهاي لازم براي بيماريهاي ديگر مثل تركيبات كورتن به مقدار طولاني مدت و زياد يا داروهاي جلوگيري از صرع و تشنج رخ مي‌دهد. وي گفت: همزمان با مصرف اين داروها بايد داروهاي مكمل، لبنيات، انواع كلسيم جهت پيشگيري از پوكي استخوان مصرف شودوي با بيان اينكه ‌در سنين بالا به علت بيماري پوكي شديد استخوان، با ضربه به اندامها استخوان مي شكند ادامه داد: پوكي استخوان يك معضل اجتماعي در جوامع پيشرفته است و به دنبال اشكالات هورموني، كاهش فعاليت، مصرف داروهاي لازم براي بيماريهاي ديگر مثل تركيبات كورتن به مقدار طولاني مدت و زياد يا داروهاي جلوگيري از صرع و تشنج رخ مي‌دهد. وي گفت: همزمان با مصرف اين داروها بايد داروهاي مكمل، لبنيات، انواع كلسيم جهت پيشگيري از پوكي استخوان مصرف شود.اين متخصص ارتوپدي توصيه كرد: سالمندان جهت پيشگيري از پوكي استخوان، سعي كنند روي دست، مچ دست،‌ ران، گردن استخوان ران مخصوصا كمر كه زياد شكنندگي مي‌دارند زمين نخورند چرا كه در اين دوران به دليل عدم تعادل،‌ سرگيجه ، ضعف عضلات،‌ ساييدگي مفاصل، سالمندان مستعد به افتادن هستند و به دنبال افتادن، استخوان پوك، شكننده مي شود بنابراين داشتن عصا و وسايل موثر براي جلوگيري از افتادن براي فرد مسن الزامي است.زارع تصريح كرد:‌ افراد سالمند با مراجعه به پزشك سعي كنند پوكي استخوانشان ارزيابي شود و بر حسب مقدار پوكي، تحت درمان قرار گيرند كه تا حدودي از پوكي شديد استخوان جلوگيري مي‌شود. وي افزود: سالمندان با مراجعه به متخصصين اعصاب يا‌ داخلي، بيماريهاي سرگيجه و اشكالات تعادل خود را بر طرف گردد تا كمتر مستعد افتادن باشند چرا كه در سنين سالمندي، مفصلها و اندامها تغيير شكل داده و ساييدگي زانو شايع مي‌شود و همين موضوع نشان دهنده اهميت حفاظت از زانو مي‌باشد. اين متخصص ارتوپدي توصيه كرد: افراد مسن چهار زانو ننشيند، به صورت طولاني مدت زانو را خم نكنند، در صورت درد زياد، از عصا استفاده نمايند چون عصا سبب حفظ تعادل، كاهش درد و جلوگيري از افتادن سالمند مي‌شود، طرز نشستن و ايستادن خود را اصلاح كنند، از وسايل كمكي جهت نشستن، ايستادن و انجام امور روزانه استفاده نمايند و داروهاي ضد درد مفاصل و استخواني مصرف كنند. وي اضافه كرد: گاهي سالمند به علت دردهاي شديد با داروي مسكن و عصا نمي‌تواند درد را تحمل كند كه مفصلهاي مصنوعي بيشتر براي زانو و لگن استفاده مي‌شود و اين درمانها ممكن است فعاليت آنها را افزايش داده، زندگي را راحت تر و درد را بهبود بخشد.دكتر زارع تصريح كرد: افراد مسن در معرض بيماريهاي مزمن مانند انواع سرطان، پروستات و بيماريهاي گوارشي هستند. اين سرطانها به استخوانها نيز دست اندازي مي‌كند و فرد دچار كمر درد شده يا بستر لگن دردناك مي‌شود كه سالمند بايد با مراجعه به پزشك، بررسي و تحت درمان قرار گيرد. وي افزود: جامعه ما جامعه اي در حال پيشرفت است و جمعيت افراد مسن در حال افزايش مي‌باشد بنابراين نياز به تجهيزات بيشتر در امور اتوپدي براي قشر سالمند جامعه ضروري است بنابراين همانطور كه جمعيت سالمند بيشتر مي‌شود، بايد امكانات و تجهيزات هم تكامل يافته‌تر شود.وي اضافه كرد: همچنين افراد متخصص، آموزشهاي خاص را به افراد مسن جهت جلوگيري از بيماريهاي مختلف بخصوص بيماريهاي ارتوپدي ارائه دهند چرا كه در كشورهاي پيشرفته به سالمندان اين آموزشها داده مي‌شود. وي با اشاره به نوع كفش جهت جلوگيري از افتادن سالمندان خاطرنشان كرد: افراد مسن با نظر پزشك متخصص از كفش مناسب استفاده نمايند چرا كه ممكن است فرد سالمند دچار زخم‌هاي پا شود. همچنين سالمندان در مقابل بيماريهاي قلبي و كجي هاي مفصلي با پزشك متخصص مشورت نمايد.اين متخصص ارتوپد در پايان يادآور شد: در كشور ايران كه به سمت پيشرفت حركت مي‌كند بايد ساپورت و حفاظت بيشتر از افراد مسن صورت گيرد.يك كارشناس تغذيه توصيه كرد: سالمندان آب و مايعات زياد مصرف كنند يك كارشناس تغذيه در يزد گفت: مصرف 6 تا 8 ليوان آب و مايعات براي سالمندان لازم است كه اولويت اصلي با آب آشاميدني و سپس چاي كمرنگ و نوشيدني‌هاي سالم ديگر مي‌باشد.يوسف نقيايي در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا - منطقه يزد، اظهار كرد:  از آنجايي كه كاركرد كليه در دوران سالمندي كمتر از سنين پايين‌تر است، دريافت آب و مايعات در اين دوران از اهميت فراواني برخوردار است.وي با بيان اينكه با افزايش سن، اهميت ريز مغذي‌هاي مورد نياز بدن بايد مورد توجه قرار گيرد، عنوان كرد: با افزايش سن مقدار جذب ويتامين‌ها و مواد معدني كاهش يافته و نياز است كه حتما به غذا و مكمل‌هاي غذايي اهميت خاص داده شود. نقيايي با تاكيد بر تنوع ‌غذايي در اين گروه سني ادامه داد: سالمندان بايست ميوه‌ها و سبزي‌ها و گروه شير و لبنيات را به طور روزانه مصرف نمايند. وي در خصوص مكمل‌ها نيز ابراز كرد: در كنار مواد غذايي، مكمل‌هاي ويتاميني و مواد معدني نيز با نظر پزشك و متخصص مربوطه بايد مصرف شود تا بتواند تامين كننده‌ تمام مواد غذايي مورد نياز اين سنين باشد. اين كارشناس تغذيه بيان كرد:‌ يكي از بيماري‌هاي تغذيه‌اي شايع در اين گروه سني فشار خون بالاست چرا كه همراه با افزايش سن معمولا فشار خون بالا بروز مي كند و نياز است كه توجه خاصي به كاهش مصرف نمك و غذاهاي شور شود. همچنين افراد سالمند بايد كمتر سراغ غذاهاي آماده و كنسروي بروند. وي بيماري ديگر اين گروه سني را چاقي يا اضافه وزن بيان و توصيه كرد: سالمندان علي رغم داشتن يك تغذيه مناسب، به صورت منظم تحرك و فعاليت بدني داشته باشند چرا كه سالمندان معمولا كم تحرك شده و با مشكل چاقي مواجه مي‌شوند.نقيايي در پايان يادآور شد: در غذاهاي روزمره سالمندان بايد پروتئين كافي از جمله تخم مرغ، گوشت ها و حبوبات به دليل منابع پروتئيني مصرف شود و مصرف قندهاي ساده، شيريني‌ها و غذاهاي پر چرب و پر كالري براي سالمندان توصيه نمي‌شود.