روزه گرفتن برای چه بیمارانی ممنوع است؟

اگرچه نمیتوان برای همه بیماران مزمن، یك حكم كلی صادر كرد و هر بیمار، شرایط خاص خود را دارد و فقط و فقط پزشك معالج میتواند درباره این كه فرد میتواند روزه بگیرد یا نه، نظر قطعی بدهد، ولی در متن زیر به برخی از بیماری های شایع در سالمندان و چگونگی انجام فریضه روزه در مبتلایان به آنها اشاره می شود:
بیماری دیابت:
بیمار دیابتی كه بدون انجام مشاوره با پزشك، روزهداری میكند، در معرض خطر جدی افزایش درازمدت قند خون قرار دارد كه این امر علاوه بر عوارض جسمی، عوارض جانبی دیگری از جمله افزایش هزینه و حتی شدت یافتن بیماری را در پی دارد.
حفظ مقدار قند خون در محدوده طبیعی، بین 80 تا 140 میلی گرم درصد، هدف اصلی در درمان دیابت است؛ از طرف دیگر نوع تغذیه، و بالطبع روزهداری، میتواند روی این شاخص مهم سلامت بیمار، تاثیر جدی بگذارد،
كارشناسان اعتقاد دارند افرادی كه قادر به كنترل قند خون خود در حد طبیعی هستند، با داروهای خوراكی یعنی قرص، با رعایت شرایط خاص و اندازهگیری به موقع قند خونشان، میتوانند روزه بگیرند.
بدون پایش مداوم قند خون، یا تخمین آن از طریق آزمایش ادرار، نمیتوان از ایمن بودن روزهداری اطمینان كافی داشت.به گفته متخصصان، میزان قند خون بیماران دیابتی روزهدار باید قبل از سحر حداكثر 120 میلی گرم درصد، دو ساعت بعد از سحر حداكثر 160 میلی گرم درصد، بین ساعت 1 تا 3 بعدازظهر حداقل 70 میلی گرم درصد، قبل از افطار حداكثر 120 میلی گرم درصد و دو ساعت بعد از افطار حداكثر 160 میلی گرم درصد باشد.
پزشكان توصیه میكنند بیماران روزه دار در هنگام افطار، قبل از خوردن هر غذایی، قرص خود را میل كنند و پس از گذشت مدتی، غذا خوردن را آغاز كنند.
اما در مورد بیماران تحت درمان با انسولین بایستی به این نکته مهم توجه داشت که استفاده از این دارو با احتمال بالای افت قند خون همراه است، بنابراین لازم است این بیماران در فواصل نزدیك به هم غذا میل كنند و به همین دلیل، روزهداری به هیچ عنوان برای آنها توصیه نمیشود.
ضمن اینكه بیماران انسولینی، معمولاً نمیتوانند نوبت تزریق خود را، مگر در موارد خاص و زیر نظر مستقیم پزشك معالج، حذف یا جابه جا كنند. به همین دلیل توصیه تمام پزشكان و متخصصان به این بیماران این است كه روزه نگیرند
بیماریهای قلبی، عروقی:
مطالعات نشان دادهاند روزه داری میتواند با كم كردن عوامل خطر، به پیشگیری از بیماریهای قلبی كمك كند. در طول ماه مبارك رمضان، سطح هموسیستئین خون به مقدار قابل ملاحظهای كاهش مییابد و این اثر در كنار كاهش میزان چربیهای خون و حتی تعدیل وزن بدن، میتواند باعث كنترل بیماری های قلبی- عروقی شود
اما درباره افرادی كه كارشان از این مرحله گذشته و به این بیماریها مبتلا شدهاند، چون باید داروهای خود را راس ساعت مشخصی مصرف كنند، اغلب اجازه روزه گرفتن به آنها داده نمیشود.
افت سطح داروهای قلبی، باعث عوارض جبران ناپذیری نظیر بزرگ شدن قلب و حتی سكته و حملات قلبی میشود. ضمن این كه به دلیل حساسیت این بیماران به انواع استرسها، حتی احساس گرسنگی برایشان مناسب نیست.
بیماری تالاسمی:
تالاسمی، نوعی کم خونی ارثی است که به علت اختلال در کارایی گلبولهای قرمز خون پدید میآید که این گلبولها حاوی هموگلوبین هستند که اکسیژن را از ریهها به بافتهای بدن منتقل میکنند.
بیماری تالاسمی زمانی بروز میکند که بدن فرد قادر نباشد به میزان لازم هموگلوبین بسازد و به همین دلیل نیز اکسیژن کافی به بافتهای بدن وی نمیرسد.
بیماران مبتلا به تالاسمیشدید (ماژور) چون تحت درمان هستند و باید به طور مرتب خون تزریق کنند، نمیتوانند روزه بگیرند.
و تنها آندسته از بیماران تالاسمی را قادر به روزه گرفتن دانست که تالاسمیخفیف (مینور) داشته باشند
بیماری های اعصاب و روان:
روزهداری در بیماران مبتلا به اختلالات روانی خفیف علاوه بر جنبههای مذهبی، به عنوان یك شیوه رواندرمانی و تغییر رفتار محسوبشده و سلامت روانی آنها را تقویت میكند
این بیماران باید علاوه بر تغذیه مناسب، برنامهریزی خاصی برای مصرف داروهای خود در افطار و سحر نیز داشتهباشند، چرا که اگر در مرحله بهبود باشند، اما تغذیه مناسب نداشتهباشند، از نظر مكانیسمهای تطابق روانی ضعیفتر عمل كرده و به خوبی نمیتوانند با شرایط خاص این ماه و تغییرات به وجود آمده در برنامه روزانهشان، كنار بیایند. در نتیجه ممکن است با عود یا تشدید علائم بیماری مواجه شوند. به همین دلیل توصیه میشود این قبیل بیماران از روزهداری مستمر یك ماهه خودداری كنند.
ولی روزهداری برای بیماران مبتلا به اختلالات روانی حاد، مضر است.
بیماریهای مغز و اعصاب:
در برخی بیماریها، میتوان با استفاده از داروهایی که اثر طولانیمدتتری دارند و نیز استفاده از 1 یا 2 دوز دارو، به جای مصرف 3 دوز منقسم، بیماری را کنترل کرد و در عین حال روزه هم داشت. برخی بیماریهای مغز و اعصاب از این جملهاند.
در برخی از این بیماران، مانند افراد مبتلا به صرع، مصرف سر وقت و به موقع داروهای ضد تشنج در طول شبانهروز الزامی است و مصرف داروهای آهستهرهش پاسخگو نیست.
و به همین علت روزه گرفتن برای این بیماران توصیه نمیشود؛ به خصوص اینکه تغییرات قند خون، املاح و الكترولیتها در بدن، بر آستانه تشنج بیمار تاثیرگذار است. به گفته متخصصان مغز و اعصاب، 99 درصد بیماران مبتلا به صرع به همین دلایل، قادر به روزهداری نیستند.
اما در بیماران مبتلا به ام-اس كه مشكل خاصی ندارند، چون گرفتاری آنان عمدتاً در سیستم اعصاب مركزی است، هیچ منعی برای روزهداری وجود ندارد؛ با این حال، بهتر است قبل از روزهداری با پزشك معالج خود در این باره مشورت کنند.
گرسنگی طولانی مدت، ممکن است در برخی بیماران مبتلا به سردردهای میگرنی، سبب عود حملات آنها شود بنابراین بیماران میگرنی با علایم شدید و یا میگرنهای پیچیده با علایم مغز و اعصاب نمیتوانند روزه بگیرند. ولی بیماران تحت درمان، میتوانند بدون نگرانی در ایام ماه مبارك رمضان روزه بگیرند.
ديرزماني بود كه اندر انديشه آفرينش نشریه ای بودم از براي آگاهي مردمان از آنچه بر پیران اين سرزمين ميرود و اين مهم دست نداد تا اينكه به لطف مهربان آفريدگار جهانيان اندر آستانه فرخنده روز جهاني سالمند(برابر با يكم اكتبر2009 و نهمين روز از ماه مهرگان1388)توفيق رفيق راهم شد تا به ياد دو نازنين پيري كه همه هست و نيستم از آنان است و اينك سالياني است كه از فيض حضورشان و از گرماي پر مهر دستان ملكوتي شان محرومم - نازنين پدر و مهربان عمه ام- و مادر خوبم -كه عمرش دراز باد- اين وبلاگ را پيشكش نمايم به تمامي فرزانه پيران اين ملك آريايي و همه آنان كه اندر انديشه اين عزيزان اند و اندر پي فرصتي تا حرمت شان پاس دارند و اندر خدمت شان بكوشند.