X
تبلیغات
طب سالمندی پیر فرزانه
طب سالمندی پیر فرزانه
پیشکش از سوی دکتر امیرولی عضدزاده دانش آموخته طب سالمندی به تمامی گیسو سپیدان ایران زمین 
قالب وبلاگ

شقاق‌ مقعد عبارت‌ است‌ از پارگی‌ یا شکاف‌ در ناحیه‌ مقعد. این‌ بیماری‌ در تمام‌ سنین‌ و حتی‌ در شیرخواران‌ نیز رخ‌ می‌دهد. شقاق معمولا بدنبال یبوست و دفع یک مدفوع قطور و سفت و گاهی بدنبال اسهال شدید رخ می دهد . از آنجا که کم آبی و کم نوشی نقش مهمی در ایجاد یبوست دارد و سالمندان نیز معمولا در معرض کم آبی و کم نوشی هستند شقاق در سالمندان نیز شایع است. بندرت دخول از راه مقعد و یا بیماری کرون نیز باعث شقاق می شود . شقاق با معاینه بالینی توسط پزشک و مشاهده مقعد تشخیص داده می شود . بعد از بهبود از مرحله دردناک شدید دیدن روده بزرگ با کولونوسکوپی خصوصا در افراد بالای پنجاه سال و درمواردی که خونریزی داشته اند توصیه می شود.

شقاق اگربیشتر از شش هفته طول بکشد فرم مزمن نامیده می شود . شقاق باعث اسپاسم عضله اسفنکترمقعد می شود که علاوه برایجاد درد هنگام دفع کردن به علت تماس با مدفوع ، باعث کندی بهبود شقاق نیز می شود . شقاق ممکن است با درد ، خونریزی و احساس سوزش بعد از دفع مدفوع باشد . درد ممکن است چند دقیقه تاچند ساعت طول کشیده و علایم بعد از هر بار دفع تکرار شوند . در موارد مزمن خونریزی کم بوده یا متوقف می شود ولی درد ادامه دارد . ممکن است خارش یا سوزش مقعد نیز وجود داشته با شد.

شیوع شقاق:

دریک چهارم افراد درطول زندگی شقاق ایجاد می شود.

 

 علائم شایع:

افراد مبتلا به اين بيماري معمولا” با درد هنگام اجابت مزاج مراجعه مي كنند و گاهي نيز از خروج چند قطره خون همزمان با اجابت مزاج شاكي هستند . بعضي از بيماران از درد شديدي كه چند ساعت پس ازاجابت مزاج تداوم دارد شاكي هستند . دیگر علائم عبارتند از: درد به هنگام نشستن بر روی یک جسم سخت - وجود رگه هایی از خون روی کاغذ توالت و لباس زیر یا پوشک بچه- خارش اطراف مقعد- برخی از افراد نیز به دلیل درد ممکن است از اجابت مزاج خودداری کنند.

انواع شقاق:

شقاق یا همان زخم مقعد دو نوع حاد و مزمن دارد . در نوع حاد ، زخم سطحي است و با درمان دارويي بهبود حاصل مي شود . افراد مبتلا به انواع مزمن سابقه چندين مرتبه درد هاي مشابه دارند و زخم آنها عمقي است و با برجستگي در مجاور مقعد همراه است. درمان اين گروه افراد مشكل تر است و به جراحي نياز پيدا مي كنند .

علل ایجاد شقاق:

علت‌ دقیق‌ آن‌ نامشخص‌ است‌، اما علایم‌ معمولاً بعد از فشار آمدن‌ به‌ مقعد ناشی‌ از مدفوع‌ سفت‌ و حجم‌ ظاهرمی‌شوند

: عوامل‌ افزایش‌دهنده‌ خطر بروز شقاق

یبوست مزمن‌
بارداری‌های‌ متعدد
سرطان‌ خون‌
بیماری‌ کُرون‌
بیماری‌های‌ نقص‌ ایمنی‌

رابطه جنسی از راه مقعد

سوء استفاده جنسی

راه های پیشگیری از بروز یبوست‌:

ـ روزانه‌ حداقل‌ ۸ لیوان‌ آب‌ بنوشید.

 ـ غذای‌ پرفیبر مصرف‌ نمایید.

ـ در صورت‌ لزوم‌، از داروهای‌ شل‌کننده‌ مدفوع‌ یا مسهل‌ها استفاده‌ نمایید
به‌ هنگام‌ اجابت‌ مزاج‌، فشار بیش‌ از اندازه‌ وارد نیاورید.-

 عواقب‌ مورد انتظار:

اغلب‌ بزرگسالان‌ در عرض‌ ۶-۴ هفته‌ با درمان‌ خوب‌ می‌شوند، به‌ نحوی‌ که‌ دیگر به‌ جراحی‌ نیازی‌ نخواهد بود. اغلب‌ شیرخواران‌ و کودکان‌ کم‌ سن‌، بعد از شل‌ کردن‌ مدفوع‌ بهبود می‌یابند

عوارض احتمالی:

تشکیل‌ جوشگاه‌ در محل‌ زخم‌ به‌ نحوی‌ که‌ دفع‌ مدفوع‌ را با مشکل‌ روبرو کند.

کم خونی فقر آهن به دلیل خونریزی طولانی مدت

تشخیص:

اقدامات تشخیصی کاملتر در مواردی لازم است که علل دیگری مانند کرون یا سوء استفاده جنسی برای ایجاد شقاق مطرح باشد و انجام این اقدامات بر حسب مورد ، توسط پزشک معالج طراحی می شود

شقاق های معمولی عموما در پایین یا بالای ( ساعت ۱۲ و ۶ ) سوراخ مقعد بوده و اگر شقاق در جای دیگری دیده شود باید به فکر علل غیر معمول مانند کرون یا سوء استفاده جنسی بود. همچنین وجود تریاد شقاق در معاینه فیزیکی تایید کننده وجود شقاق می باشد.

تریاد فیشر:

1- وجود زخم     

 ۲ - پاپیلای بزرگ شده
  (sentinel pile.sentinel pile )
3- زائده پیشاهنگ را میتوان در قسمت خارجی مشاهده کرد و با باز کردن ملائم دهانه آنوس,اغلب بخش تحتانی زخم را میتوان دید.

درکودکان مبتلا به نوع مزمن شقاق که بادرمانهای طبی بهبود نیافته است شل و گشادکردن عضله اسفنکتری مقعد توسط والدین به طور روزانه و به روشی که پزشک آموزش می دهد معمولا باعث بهبود شقاق شده و نیاز به جراحی را مرتفع می سازد

درمان:

براي درمان مراحل حاد و اولیه اين بيماري چند روش وجود درد كه بطور همزمان استفاده مي شوند و تا تاثير كامل، به حدود ده روز زمان نياز است . درمان اولیه متوجه بهبود یبوست و نرم کردن مدفوع و رفع اسپاسم است که بااین تمهیدات در ۹۵ درصد موارد شقاق خوب می شود.
الف) استفاده از موادي كه حجم مدفوع را زياد مي كنند و باعث نرم شدن مدفوع مي شوند : با رعايت رژيم غذايي حاوي مواد غذايي فيبردار مانند كلم ، كاهو ، خيار، سيب همراه پوست آن ، ميوه جات ، خاكشير محلول در آب، اسفرزه محلول در آب ، انجير خشك كه آب انداخته شده است و يا دارو هايي مثل پسيليوم ، شربت لاكتولوز يا شربت منيزيم مي توان به اين هدف دست يافت.

ب) نشستن در لگن آب گرم حاوي چند قطره بتادين روزانه سه تا پنج مرتبه و هر بار به مدت حدود بیست دقیقه

پ) استفاده از داروهاي كاهش دهنده درد كه شامل پماد بي حسي ليدو كائين بطور موضعي يا داروهاي مسكن خوراكي است .

ت) استفاده از داروهايي كه باعث افزايش خونرساني به اين ناحيه مي شوند مانند پماد نيترو گليسيرين. اين پماد با اتساع عروق خوني ناحيه مقعد باعث افزايش خونرساني به آن مي شود و در نتيجه به ترميم زخم سرعت مي بخشد. البته استفاده از اين دارو در بعضي افراد باعث سوزش در محل استفاده يا سر درد مي گردد. روش استفاده از آن بطور موضعي روي زخم مقعد دو الي سه مرتبه در روز است .
درمانهاي فوق تقريبا” هميشه باعث بهبود فيشر حاد مي شوند ولي در فيشر مزمن فقط در نيمي ا ز موارد باعث رفع علائم مي شود و بقيه افراد نياز به جراحي دارند.

درمان موارد مزمن:

انواع مزمن كه  به درمان دارويي جواب ندهند بايد تحت جراحي قرار گيرند . درمان جراحی باید فقط در مواردی که شقاق بعد از سه ماه مصرف درمانهای طبی بهبود نیافته باشد انجام شود .

در صورت بروز شقاق مقعد ابتدا فیبر غذایی و مصرف میوه ها و سبزیجات و گاهی روغن های معدنی و مسهل داده می شود . اگر بعد از یکماه شقاق خوب نشد از داروهای جلدی ( پماد نیتروگلیسیرن ) یا تزریقی ( سم بوتولیسم ) استفاده می شود

روش جراحي به اين صورت است كه قسمتي از عضله داخلي مقعد كه دچار انقباض شده است برش زده مي شود. اين امر باعث مي گردد كه انقباض رفع شود و درد بيمار ازبين برود . پس از رفع درد ، زخم مقعد تدريجا” بهبود خواهد يافت. پس از عمل درد مربوط به بيماري از بين مي رود ولي درد مربوط به برش و انجام جراحي تا چند روز تداوم دارد.

شایان ذکر است که انجام جراحي در بعضي از افراد باعث بي اختياري مختصري در دفع گاز مي شود كه تدريجا” پس از چند ماه مرتفع خواهد شد . در بعضي از افراد خونريزي تداوم خواهد داشت كه پس از دو هفته رفع مي شود و بعضي از افراد پس از عمل جراحی احتباس ادرار پيدا مي كنند كه پس از 24 ساعت رفع مي شود .

البته راه دیگری هم برای درمان موارد مزمن شقاق وجود دارد بدین صورت که با تزريق دارويي به نام بوتولونيوم به طور موضعي به داخل عضله مقعد ، مي توان انقباض آن را رفع نمود . تاثير اين روش پس از حدود يك هفته ظاهر مي شود و احتمال بازگشت بيماري نيز وجود دارد كه نياز به تزريق مجدد را الزامي مي كند.

گاهی نیز از روش دیلاتاسون و گشاد کردن اسفنکتر با دست استفاده می شود.

 برای‌ درد خفیف‌، از داروهایی‌ مثل‌ استامینوفن‌ یا بی‌حس‌کننده‌های‌ مالیدنی‌ استفاده‌ کنید.

مالیدن‌ پماد زینک‌ اکسید یا وازلین‌ به‌ ناحیه‌ شاید باعث‌ جلوگیری‌ از احساس‌ سوزش‌ شود
نرم‌کننده‌های‌ مدفوع‌ نیز ممکن‌ است‌ به‌ جلوگیری‌ از بروز درد به‌ هنگام‌ اجابت‌ مزاج‌ کمک‌ کنند
امکان‌ دارد پماد لیدوکایین‌ توصیه‌ شود.

دستورات دارویی و مراقبتی شقاق:

رژیم پر فیبر : مصرف نان سبوسدار ، میوه جات و سبزیجات از قبیل کاهو ، آلو ، گلابی ، انجیر به میزان کافی در روز

شستشوی کافی با اب گرم پس از اجابت مزاج .

نشستن در لگن آب گرم به مدت ۲۰- ۱۵ دقیقه حداقل ۳ مرتبه در روز ، البته بر حسب شدت درد و بیماری می تواند افزایش یابد

خودداری از نشستن طولانی در دستشویی موقع اجابت مزاج .

استفاده از پماد بی حس کننده ( از قبیل لیدوکائین ، بنزوکائین و ) طبق دستور پزشک بخصوص ۱۵ دقیقه قبل از اجابت مزاج و یا ۴-۳ مرتبه در روز

استفاده از پودر پسیلیوم یا دانه اسفرزه ( یک قاشق داخل لیوان آب +شکر و آب لیمو ) ۳-۲ مرتبه در روز جهت نرم شدن مدفوع

نوشیدن دست کم 8 لیوان آب در شبانه روز

فعالیت بدنی موجب کاهش یبوست می شود.

نکاتی در درمان داروئی و غیر جراحی:
اساس درمان طبی, کم کردن قوام مدفوع است. این کار از طریق تغییرات رژِم غذائی و عوامل هیدروفیل افزایش دهنده حجم انجام شده و مصرف آب باید افزایش یابد

استفاده از ترکیبات موضعی از قبیل ایکتامول۱۰% یا هیدروکوتیزون ۱% بوسیله یک لوله باریک به داخل کانال آنال میتواند مفید باشد

نشستن در آب گرم پس از یک اجابت مزاج دردناک ممکن است باعث کاهش علائم و تخفیف اسپاسم شود. شیاف ها هیچ ارزشی ندارند

فعالیت‌

رژیم‌ غذایی‌

ترجیحاً باید غذای‌ پرفیبر و مایعات‌ به‌ مقدار فراوان‌ در رژیم‌ گنجانده‌ شود تا از یبوست‌ جلوگیری‌ شود.

 

 

 

 

[ جمعه بیست و ششم فروردین 1390 ] [ 18:10 ] [ دکتر امیرولی عضدزاده اردکانی ] [ ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

ديرزماني بود كه اندر انديشه آفرينش نشریه ای بودم از براي آگاهي مردمان از آنچه بر پیران اين سرزمين ميرود و اين مهم دست نداد تا اينكه به لطف مهربان آفريدگار جهانيان اندر آستانه فرخنده روز جهاني سالمند(برابر با يكم اكتبر2009 و نهمين روز از ماه مهرگان1388)توفيق رفيق راهم شد تا به ياد دو نازنين پيري كه همه هست و نيستم از آنان است و اينك سالياني است كه از فيض حضورشان و از گرماي پر مهر دستان ملكوتي شان محرومم - نازنين پدر و مهربان عمه ام- و مادر خوبم -كه عمرش دراز باد- اين وبلاگ را پيشكش نمايم به تمامي فرزانه پيران اين ملك آريايي و همه آنان كه اندر انديشه اين عزيزان اند و اندر پي فرصتي تا حرمت شان پاس دارند و اندر خدمت شان بكوشند.
در این نشریه جهان شمول سعی بر آن است که با استفاده از نظرات اندیشمندان و صاحب نظران در حوزه سالمندی تجارب آنان را در معرض دیدگاه علاقمندان قرار دهم.

امکانات وب

آمار سایت

Google

در اين وبلاگ
در كل اينترنت